niedziela, 6 lipca 2014

Akwedukty w Borach Tucholskich

Akwedukty słusznie kojarzą się z budowlami rzymskimi, które dostarczały wodę do miast sztucznymi kanałami, budowanymi zwykle w formie "mostów dla wody". W Polsce także znajdują się akwedukty, ale nie jest ich celem dostarczanie wody do miast, a umożliwienie krzyżowania się ze sobą dwóch cieków. Oczywiście w naturze cieki się nie krzyżują, bo jeśli człowiek nic nie kombinuje, to gdy dwie rzeki się ze sobą spotykają, to się ze sobą łączą w jedną.

Zatem taka budowla ma sens tylko wtedy, gdy przynajmniej jeden z cieków jest ciekiem sztucznym. Wtedy ten sztuczny płynie sobie nasypem, a drugi ciek (zwykle naturalny) przepływa pod nasypem, w kanale. Oczywiście taki nasyp musi być w miejscu skrzyżowania odpowiednio uszczelniony (cegły, zaprawa, lepik), bo inaczej woda z górnego cieku zasiliłaby ciek dolny (a zwykle nie o to chodzi budowniczym kanałów).

Mi udało się odwiedzić wszystkie cztery znane mi dotychczas tego tupu budowle w Polsce - wszystkie położone w obszarze Borów Tucholskich:
Akwedukt Fojutowo - największy w Polsce, umożliwiający krzyżowanie się Czerskiej Strugi z Wielkim Kanałem Brdy (lokalizacja według Google Maps),
Akwedukt w Barłogach - jedyny znany mi akwedukt, w których krzyżują się dwa sztuczne cieki - Kanał Węgornia i Wielki Kanał Brdy (lokalizacja według Google Maps),
Akwedukt w Klocku - gdzie z Wielkim Kanałem Brdy krzyżuje się strumyk łączący dwa okoliczne jeziora - Grzybiec i Białe (lokalizacja według Google Maps),
Akwedukt w Cegielni - gdzie krzyżuje się Studzieniczna Struga z Kanałem Wdy (lokalizacja według Google Maps).

Wszystkie te budowle powstały w latach 40. XIX wieku i były związane z dwiema dużymi inwestycjami pruskimi - budową Kanału Wdy i budową Wielkiego Kanału Brdy. Obie miały na celu odpowiednie nawodnienie łąk Borów Tucholskich, by w ten sposób zapewnić odpowiednie plony siana na potrzeby rozwijającego się wojska pruskiego.

Poniżej kilka fotek z tych miejsc:
Akwedukt Fojutowo - widok na Czerską Strugę. Nad głową przepływają wody Wielkiego Kanału Brdy. [fot. materiał własny]
Wylot akweduktu w Fojutowie. [fot. materiał własny]
Wylot akweduktu w Barłogach. Kanał Węgornia przepływa tutaj pod Wielkim Kanałem Brdy. [fot. materiał własny]
Wielki Kanał Brdy w miejscu, w którym przepływa pod nim Kanał Węgornia. [fot. materiał własny]
Akwedukt w Cegielni. Studzieniczna Struga przepływa tutaj pod Kanałem Wdy. [fot. materiał własny]
Kanał Wdy w miejscu, gdzie przepływa pod nim Studzieniczna Struga. [fot. materiał własny]
Paweł

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz